Paylaş

Covid-19 ile mücadele kapsamında 24 Mayıs saat 05.00’e kadar devam edecek sokağa çıkma kısıtlaması başladı. Kısıtlama ne kadar devam edecek? Kimler kısıtlamadan muaf? Marketler açık mı? Sorularının yanıtı araştırıldı.

Koronavirüs ile mücadele kapsamında yurt genelinde hafta sonu kesintisiz sokağa çıkma kısıtlaması uygulanıyor. İçişleri Bakanlığı, valiliklere ‘’Tam Kapanma’’ döneminin ardından Covid-19 ile mücadelede kural ve önlemleri kapsayan ‘’Kademeli Normalleşme Tedbirleri’’ konulu genelde yolladı. Bu kapsamda, ülke genelinde saat 21.00 itibariyle başlayan, hafta sonunun hepsini kapsayan sokağa çıkma kısıtlaması, 24 Mayıs pazartesi günü saat 05.00’e kadar sürecek.

Bakanlık detayları açıkladı

İçişleri Bakanlığı’nın yayınladığı genelgeye göre, Bilim Kurulu’nun tavsiyeleri dikkate alındığında 17 Mayıs günü saat 05.00 ile 1 Haziran günü 05.00’e kadar uygulanacak olan kademeli normalleşme döneminde belirtilen tedbirler uygulanacaktır. Sokağa çıkma kısıtlaması, bu dönemde hafta içi günlerde 21.00-05.00 saatleri arasında, hafta sonları ise Cuma günü 21.00’de başlayıp Pazartesi günü 05.00’e kadar devam edecektir.

Genelgeye göre, kısıtlama günlerinde üretim, imalat, tedarik ve lojistik zincirlerinin devamı, sağlık, tarım ve orman faaliyetlerinin devamının sağlanması amacıyla belirtilen yer ve kişiler kısıtlamadan muaf tutulacaktır.

Kısıtlamaya dair muafiyetler, 14 Aralık 2020 tarihli genelgede belirtildiği şekilde muafiyet sebebi ve buna bağlı zaman ve güzergâhla sınırlı olacaktır. Aksi durumda muafiyetlerin kötüye kullanımı olarak görülür ve idari ya da adli yaptırımlara konu edilir.

Genelgede belirtilenlere göre, sokağa çıkma kısıtlamasından muaf olan işyeri, fabrika, imalathane gibi yerlerde çalışan kişiler denetimlerde 29 Nisan 2021 tarih ve 7705 sayılı genelgeye göre e-devlet üzerinde yer alan İçişleri Bakanlığı e-başvuru sistemi üzerinden alınan ‘çalışma izni görev belgesini’ ibraz etmek zorundadır. NACE kodu eşleşme hatası, muafiyet kapsamındaki bir işyerinde görevli olmasına rağmen alt işverenin muafiyet kapsamında olmaması sebebiyle görev belgesi alamaması ya da erişim hatası yaşaması durumunda öneği bahse konu olan genelge ekinde bulunan ve işveren ile çalışanın beyanı manuel doldurulur. İmza altına alınan ‘çalışma izni görev belgesi formu’ da denetimlere ibraz edilir.

Bakkal, market ve fırınlar hafta sonu açık

Tam gün sokağa çıkma kısıtlaması uygulanacak hafta sonlarında bakkal, market, manav, kasap, kuruyemiş ve tatlı dükkânları 10.00-17.00 saatleri arasında açık olacaktır. Açıklamaya göre, bu işyerleri vatandaşların zorunlu ihtiyaçlarının karşılanmasıyla sınırlı olmak ve engelli vatandaşlar haricinde araç kullanılmaması şartıyla ikamet adresine en yakın bakkal, market vb. yerlere gidilebilir. Kısıtlama süresince ekmek üretimi yapılan fırın ya da unlu mamul ruhsatlı iş yerleriyle bu iş yerlerinin yalnızca ekmek satan bayileri açık olabilir.

Vatandaşlar ikametlerine en yakın fırına yürüyerek gidip gelebilir. Bu iş yerlerinin ekmek dağıtma araçlarıyla sadece market ve bakkallara ekmek servis edebileceği, sokak aralarında satışın yasaklandığı açıklandı.

65 yaş üzeri ve 18 yaş altı toplu taşıma kullanamaz

Yabancılar için sokağa çıkma kısıtlamasına dair muafiyetin yalnızca turistik faaliyetler kapsamında geçici ya da kısa süre için Türkiye’de bulunan yabancıları kapsadığı belirtilen genelgede, ikamet izinlilerin, geçici koruma statüsündekilerin ya da uluslararası koruma başvuru ve statü sahipleri dahil olarak turistik faaliyetler kapsamı haricinde Türkiye’de bulunan yabancıların sokağa çıkma kısıtlamasına tabi olduğu vurgulandı.

Genelgeye göre, tam kapanma döneminde kendi ihtiyaçlarını karşılayamayacak durumda olan yaş gruplarındaki ya da ağır hastalığı olan kişilerin 112, 155, 156 numaraları üzerinden bildirdikleri temel ihtiyaçları VEFA Sosyal Destek Gruplarınca karşılanacaktır. Bu konuda personel görevlendirmesi ve ihtiyaçların acilen giderilmesi bakımından gereken tedbirler Valiler ve Kaymakamlar tarafından alınacaktır. Reşit olmayan gençler ve çocuklar ile iki doz aşı olan 65 yaş ve üzeri kişiler herkes için geçerli olan sokağa çıkma kısıtlamasına dahildir. Aşı yaptırmayan 65 yaş ve üstü vatandaşlar hafta içi yalnızca 10.00-14.00 saatleri arasında sokağa çıkabilir. Hafta sonları tam gün sokağa çıkma kısıtlamasına uymak zorundadır. Kademeli normalleşme döneminde 65 yaş ve üzeri vatandaşlar ile 18 yaş altı gençler ve çocuklar şehir içi toplu ulaşım araçlarını kullanamaz.

Sokağa çıkma kısıtlamasında şehirlerarası seyahat yasak

Genelgeye göre, kademeli normalleşme döneminde sokağa çıkma kısıtlaması uygulanırken şehirlerarası seyahat yasak olacaktır.

Genelgede yer alan detaylara bakıldığında, şehirlerarası seyahat kısıtlamasının istisnaları, sokağa çıkma kısıtlaması uygulanan günlerde vatandaşların uçak, tren vb. toplu taşıma araçlarıyla yapacakları şehirlerarası seyahatler için ayrıyeten seyahat izni gerekmeyecektir. Şehirlerarası seyahat durumunun bilet, rezervasyon kodu ile ibraz edilmesi yeterlidir. Bu durumda olan kişilerin toplu taşıma vasıtalarıyla ikametleri arasındaki hareketlilikleri, kalkış-varış saatleri uyumlu olmalıdır. Bu şekilde sokağa çıkma kısıtlamasından muaf olacaklardır.

Zorunlu bir kamusal görevin ifası kapsamında ilgili bakanlık veya kamu kurumu tarafından görevlendirilen kamu görevlilerinin özel ya da resmi araçlarla yapacakları şehirlerarası seyahatlerinde, kurum kimliği ve görevlendirme belgesinin ibrazı şartıyla izin verileceği aktarılan genelgede şunlar açıklandı:

Kendisi ya da eşinin, vefat eden birinci derece yakınının veya kardeşinin cenazesine katılmak ya da cenaze nakil işlemine refakat etmek amacıyla herhangi bir cenaze yakınının e-devlet kapısındaki İçişleri Bakanlığına ait e-başvuru ya da ALO 199 sistemleri üzerinden yapacağı başvuru (yanında akraba konumunda 9 kişiye kadar bildirimde bulunabilir) sistem tarafından vakit kaybetmeden otomatik olarak  onaylanır. Böylece cenaze yakınlarına özel araçlarıyla seyahat edebilmeleri için gerekli izin belgesi oluşturulur. Cenaze nakil ve defin işlemleri için başvuracak olan kişilerin herhangi bir belge ibrazı yapmasına gerek yoktur. Sağlık Bakanlığı ile sağlanan entegrasyon üzerinden gerekli sorgulama yapılır ve seyahat izin belgesi düzenlenmeden önce otomatik yapılır. Sokağa çıkma kısıtlaması süresince vatandaşların özel araçlarıyla şehirlerarası seyahate çıkmamaları gerekmektedir.

Genelgede açıklanan zorunlu hallerin varlığı durumunda vatandaşlar bu durumları belgelendirerek w-devlet üzerinden İçişleri Bakanlığına E-Başvuru ve ALO 199 sistemleri üzerinden valilik ya da kaymakamlık bünyesinde oluşturulan Seyahat İzin Kurallarından izin almak şartıyla özel araçlarıyla seyahat edebilir.

Seyahat izin belgesi olan kişilerin, seyahat süresi boyunca sokağa çıkma kısıtlamasından muaf tutulacakları ifade edilen genelgede, şunlar açıklandı:

“Zorunlu Hal Sayılacak Durumlar; tedavi olduğu hastaneden taburcu olup asıl ikametine dönmek isteyen, doktor raporu ile sevk olan ve/veya daha önceden alınmış doktor randevusu/kontrolü olan, kendisi veya eşinin, hastanede tedavi gören birinci derece yakınına ya da kardeşine refakat edecek olan (en fazla 2 kişi), bulunduğu şehre son 5 gün içerisinde gelmiş olmakla beraber kalacak yeri olmayıp ikamet ettikleri yerleşim yerlerine dönmek isteyen (5 gün içinde geldiğini yolculuk bileti, geldiği araç plakası, seyahatini gösteren başkaca belge, bilgi ile ibraz edenler), ÖSYM tarafından ilan edilmiş merkezi sınavlara katılacak olan, askerlik hizmetini tamamlayarak yerleşim yerlerine dönmek isteyen, özel veya kamudan günlü sözleşmeye davet yazısı olan, ceza infaz kurumlarından salıverilen kişilerin zorunlu hali bulunduğu kabul edilecektir.”

Alışveriş merkezleri hafta içi 10.00-20.00 saatleri arasında açık olacak

Genelgede, restoran, lokanta, kafe, pastane gibi yeme içme yerlerinin hafta içi 07.00-20.00 saatleri arasında gel-al ve paket servis, 20.00-00.00 saatleri arasında yalnızca paket servis; hafta sonları ise 07.00-00.00 saatleri arasında yalnızca paket servis şeklinde faaliyet göstereceği açıklandı.

Kademeli normalleşme döneminde gazino, tavena, birahane, nargile kafe, sinema, kahvehane, kıraathane, kafe, denek lokali, çay bahçesi, intenet kafe, bilardo salonu, yüzme havuzu, spor salonu, hamam, sauna, lunapark vb. yerlerin faaliyetlerine geçici olarak ara verildiği açıklanan genelgede şunlar belirtildi:

“Çay ocakları ise masa, sandalye/taburelerini kaldırmak ve sadece esnafa servis yapmak kaydıyla faaliyetlerine devam edebileceklerdir. Yukarıda sayılan iş yerleri dışında kalan ve tam kapanma döneminde faaliyetlerine ara verilen perakende ve hizmet sektöründeki giyim, tuhafiye, züccaciye, hırdavat, terzi, berber gibi dükkanlar ile büro ve ofisler, Sağlık Bakanlığı Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde içerisinde bulunduğu işkolu için belirlenen tüm salgınla mücadele tedbirlerine riayet etmek kaydıyla hafta içi günlerde 07.00-20.00 saatleri arasında faaliyet gösterebileceklerdir.

Alışveriş merkezleri ise hafta içi 10.00-20.00 saatleri arasında faaliyet gösterebilecek olup, hafta sonları kapalı olacaktır. Zincir marketler başta olmak üzere çeşitli iş yerleri tarafından açılış veya belirli gün ya da saatlere özgü genel indirim uygulamalarının oluşturduğu yoğunluğun önüne geçilebilmesi için indirim uygulamalarının en az bir hafta sürecek şekilde uzun periyodlarla yapılması gerekmektedir. Marketlerde (zincir ve süper marketler dahil) zorunlu temel ihtiyaçlar kapsamındaki ürünler dışında elektronik eşya, oyuncak, kırtasiye, giyim ve aksesuar, alkol, ev tekstili, oto aksesuar, bahçe malzemeleri, hırdavat, züccaciye ürünlerin satışına tam gün sokağa çıkma kısıtlaması uygulanacak olan hafta sonlarında izin verilmeyecektir.”

 Sağlık bakanlığı Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberinde belirtilen kurallara uymak şartıyla Pazar yerlerinin hafta içi 07.00-19.00 saatleri arasında faaliyet göstereceği, hafta sonları ise Pazar yerlerinin kurulmasına izin verilmeyeceği belirtilen genelgede, online market ve yemek sipariş firmalarının hafta içi ve hafta sonu 07.00-00.00 saatleri arasında evlere ya da adreslere servis şeklinde faaliyet gösterebilecekleri aktarıldı.

Genelgede şu bilgiler vurgulandı:

“Halihazırda faaliyetlerine devam etmekte olan kreşlerle birlikte Milli Eğitim Bakanlığıyla yapılan değerlendirmeler çerçevesinde kademeli normalleşme döneminde anaokulları da faaliyetlerine devam edecek olup diğer tüm okul ve sınıf seviyeleri için Milli Eğitim Bakanlığınca kamuoyuna duyurulduğu şekilde uygulama sürdürülecektir. Cumhurbaşkanlığının 14 Nisan 2021 tarih ve 2021/8 sayılı Genelgesi ile Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının 27 Nisan 2021 tarih ve 17665 sayılı yazısı doğrultusunda, kamu kurum ve kuruluşlarında uygulanmakta olan 10.00-16.00 saatleri arası mesai sistemi ile uzaktan/dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma usulünün uygulanmasına kademeli normalleşme döneminde de devam edilecektir. Sivil toplum kuruluşları, sendikalar, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları ile birlikler ve kooperatiflerin genel kurul dahil yapacakları geniş katılımlı her türlü etkinlikleri 1 Haziran 2021 tarihine kadar ertelenecektir.”

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here